Mentor, dilimize Fransızca’dan geçmiş bir kelime. Türk Dil Kurumu, Türkçe’ye “yönder” olarak uyarlamış ancak ülkemizde hemen herkes mentor olarak kullanıyor. Kelimenin kökeni ise çok eskilerden, Antik Yunan’dan geliyor. Homeros’un ünlü destanı Odysseia’yı okuyanlar hatırlayacaktır. Kral Odysseus, Truva Savaşı’na giderken, Mentor isimli kişiden oğlu Telemakhos’a rehberlik etmesini istemişti. Mentor, kral dönene kadar prensin en iyi şekilde gelişmesine katkı sağlamıştı.
Mentor ya da mentorluk hizmeti ile ilgili çoğu kişinin aşağı yukarı bir fikri vardır ya da mentorlukla ilgili bir şeyler duymuştur diye düşünüyorum. Öğrenci mentorluğu, yönetici mentorluğu, fikir liderliği (Key Opinion Leader – KOL) gibi mentorlukler bulunuyor ve bunlar belirli bir konuda bilgi, fikir, deneyim ihtiyacı bulunan kişilere önemli faydalar sağlıyor. Mentorların destek verdikleri kişiler ise Mentee olarak adlandırılıyor.
Mentor kimdir, ne gibi özelliklere sahip olmalıdır, sağladığı hizmetler nelerdir sorusuna bir cevap verecek olursak, MedCo Danışmanlık olarak şunları söylemek isterim:
- Mentor her şeyden önce, mentee’nin hedefine ulaşması için izlemesi gereken yolları bulabilmesine destek olan kişidir. Bu yönde kişiyi dikkatle dinler, ihtiyaçlarının, isteklerinin, kaygılarının neler olduğunu öğrenir. Edindiği bu bilgilerden yola çıkarak, mentee ile birlikte hedefe yönelik çalışır. Bu noktada, mentorun, mentee ile mutabık kalabilmesi çok önemlidir. Çünkü bu hizmetin içeriği, karşılıklı bir güven ilişkisi ve iş birliği gerektirir. Aynı zamanda mentee’nin çalışma sürecini içselleştirmesini, daha kolay ve inanarak ilerleyebilmesini sağlar.
- Mentor, mentee’ye kendi bilgisini, deneyimlerini aktarır, ilham verici gerçek hikayeler paylaşır. Böylece karşısındaki kişinin varsa önyargılarının ortadan kalkmasına, yeni bilgiler edinmesine, bakış açısının genişlemesine, göremediklerini görebilmesine katkı sunar.
- Mentor sadece bilgi, fikir, deneyim desteği veren kişi değildir. Aynı zamanda hizmet verdiği kişinin enerjisini yüksek tutması için onu motive eder, atacağı adımlar için cesaretlendirir, umutsuzluğa kapıldığı ya da zorlandığı noktalarda hep yanında olacağını hissettirir.
- Mentor, güçlü iletişim becerilerine, en önemlisi de empati yeteneğine sahip olmalıdır. Kendisinden hizmet almak isteyen bir öğrenci de olabilir, iş insanı da olabilir, yaşamına yurt dışında devam etmek isteyen biri ya da kariyerinin henüz başındaki yeni mezun bir genç olabilir. Dolayısıyla herkesin farklı farklı yaşam tarzı, inançları, öğrendikleri, endişeleri, içinden çıkamadığı kalıplaşmış düşünceleri, geçmişte yaşadığı olumsuz deneyimleri vardır. Bu noktada mentor, karşısındaki kişinin gerçeğini, geçirdiği süreçleri anlayabilmeli, kendisini o kişinin yerine koyarak çözüme odaklanabilmelidir.
- Pek çok yerde mentorluğun bir nevi “akıl hocalığı” olduğunun yazıldığını ve söylendiğini görüyoruz. Bu ifadeyi de bu yöndeki yaklaşımı da yanlış buluyorum. Mentorluk akıl hocalığı olamaz, olmamalıdır. Böyle bir yaklaşım tek taraflı bir çalışma sistemi ve iletişim demektir. Başarı, birinin bir başkasına akıl vermesiyle gelmez. Mentor, kişiye özel önerilerini, çözüm yollarını sunarken, mentee’nin bu çözüm yollarından hangisinin kendisi için uygun olduğunu kendisinin fark etmesini sağlayan kişidir. Bu noktada mentorun şöyle düşünmesi gerekebilir; “Mentee’nin yerinde ben olsaydım, içinde bulunmadığım bir hedef planına ne kadar inanırdım ve bunu ne denli uygulardım.”
- İyi bir mentor çözüm odaklı olmalı, kendisine danışanın güçlü yönlerini, potansiyelini açığa çıkarabilmesine destek olmalıdır. Mentor-mentee sürecindeki ilerleme, mentee’nin mevcut hedeflerine ulaşmasına katkı sağlarken, bambaşka yeni gelişim alanlarını da ortaya çıkarabilir.
- Mentorluk, sadece iş yaşamına yönelik alınması gereken bir hizmet olarak düşünülmemelidir. Herhangi bir konuda gelişime, değişime, yaratıcı fikirlere ihtiyacı olan, yeni kararlar alırken birine gereksinimi olan her insan mentorluk hizmeti alabilir.
- Mentor seçerken, mentorun kendi kariyer yolculuğundaki başarıları, eğitimcilik deneyimi, gerçekleştirdiği işler, en önemlisi de bugüne dek başkalarının gelişimine ne oranda katkı sağlamış olduğu araştırılmalıdır. Takdir edersiniz ki, bu hizmeti verecek olan kişi, öncelikle kendi eğitim ve gelişim yolculuğu başarıyla geçmiş, çevresine örnek olabilmiş kişi olmalıdır. Özgüveni yüksek, kariyerinde başarılı bir mentor, mentee’ye güven ve ilham verir.
- Mentorluk hizmeti almak, yeni bakış açıları, yaratıcı fikirler geliştirebilmeyi sağlamasının yanında, kişilere gelişim ve kariyer yolculuklarında zaman kazandırarak, hedeflerine gecikmeden ulaşabilmelerini de sağlayan bir hizmettir.
MedCo Danışmanlık olarak, sağlık endüstrisine yönelik danışmanlık hizmetlerimizin yanında, İngiltere’de eğitim almak isteyen öğrenciler ve ailelerine yönelik mentorluk hizmetimiz bulunuyor. Bu alanda verdiğimiz hizmetin güzel bir başlangıç hikayesi var. Okumak isterseniz https://medco.com.tr/yurtdisi-egitim-mentorlugu/ sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Herkese gelişim ve kariyer yolculuğunda başarılar dilerim.
Prof. Dr. Halil Coşkun